Voynich LabEN

Het Voynich-manuscript, doorzoekbaar en met elkaar verbonden

Beinecke MS 408 is een 15e-eeuws boek in een onbekend schrift. Het is niet ontcijferd: elke claim tot nu toe is betwist of niet te toetsen. Deze site is een werkbank: elke folio, elk woord en elke claim zijn met elkaar verbonden, en je kunt hypotheses statistisch toetsen tegen echte talen.

Bekijk het folio-netwerkSlim zoekenClaims toetsenDecoder-AIWillekeurige folioWillekeurig woord

Zipf-grafiek

Woordfrequentie tegen rang, beide logaritmisch. De stippellijn (helling −1) is wat natuurlijke talen ongeveer volgen.

Woordlengte

Secties

SectieFolio’sWoordenTyperende woorden

Sectie bij benadering op folionummer. Klik op een sectie om de folio’s te zien.

Twee “talen” in één boek

30 meest voorkomende woorden

Folio’s

Alle bladen met onderlinge verbanden. In het netwerk zitten folio’s dichter bij elkaar naarmate hun woordgebruik meer lijkt (tf-idf). Klik op een folio om de pagina te openen.

Woordstructuur

Voynich-woorden zijn niet willekeurig opgebouwd: bepaalde tekens staan vrijwel altijd aan het begin, midden of eind. Dat is een van de bekendste eigenaardigheden van de tekst, en elk model dat de tekst wil verklaren moet het kunnen reproduceren.

Claims & testbank

Er zijn veel beweringen dat het manuscript “ontcijferd” is. Hier staan ze met hun status, en hieronder kun je elke concrete mapping zelf toetsen.

Wat een echte oplossing moet kunnen

  1. Een volledige, publieke mapping of methode die iemand anders kan nabouwen.
  2. Werkt op alle folio’s, niet alleen op uitgekozen woorden bij de plaatjes.
  3. Levert leesbare zinnen in een bekende taal, met meer woordtreffers dan een geschud nulmodel.
  4. Verklaart de vreemde structuur: sterke tekenposities, veel herhaling van bijna-gelijke woorden, de twee “talen” A en B.
  5. Voorspelt iets wat je daarna kunt controleren, zoals een label bij een tekening.

Hypothese toetsen

Plak een mapping, één per regel: EVA-teken=letter (bijv. ch=t, o=a). De app scoort hem tegen een taalmodel en vergelijkt met 300 willekeurige mappings. Je hebt eerst een corpus nodig (tab Talen).

Decoder-AI

Zoekt met simulated annealing de afbeelding van Voynich-tekens naar letters waarbij de uitkomst het best past bij een trigram-taalmodel van het gekozen corpus. Elke run wordt vergeleken met een geschud nulmodel en met echte tekst, zodat je ziet of er iets te vinden is. Laad eerst corpora in de tab Talen.

Talen & corpora

Referentietalen ophalen

De app haalt willekeurige Wikipedia-artikelen op via jouw browser (internet nodig). Hoe meer tekst, hoe betrouwbaarder de vergelijking.
Of laad eigen tekstbestanden (.txt), bijvoorbeeld een middeleeuwse tekst van Project Gutenberg, de Vulgaat, een Hebreeuwse of Arabische bron:

Statistische vergelijking

Hoe lijkt de tekst qua structuur (entropie, woordlengte, woordherhaling, Zipf) op elke taal? Een kleine afstand zegt iets over structuur, niet over inhoud.

Over Voynich Lab

Voynich Lab is een onderzoekswerkbank voor het Voynich-manuscript (Beinecke MS 408). De “AI” is geen orakel: het zijn taalmodellen en zoekalgoritmen die toetsen of de tekst past bij een bekende taal onder een eenvoudige substitutie, en statistiek die folio’s en woorden aan elkaar koppelt.

Gemaakt door Yanick van den Hoorn · contact: voynichlab@gmail.com

Speciale dank van Yanick aan Michael Stevens (Vsauce).

Wat de decoder kan: een echte substitutiecode op echte tekst terugvinden (zie Zelftest) en laten zien of de Voynich-tekst bij een taal past. Wat hij niet kan: codes oplossen die meer zijn dan een substitutie (woordcodes, meerdere letters per teken, een verzonnen taal). Een negatief resultaat sluit dus één familie hypotheses uit, niet alle. Een hoge taalmodel-score alleen bewijst niets; het woordtreffers-percentage vergeleken met nulmodel en echte tekst is de strengere toets.

Taalgroepen A/B: ongestuurd berekend (k-means op woordfrequenties) en vergeleken met de bekende Currier-indeling; ze komen er goed mee overeen, maar het blijft een statistische schatting. Folio’s met weinig lopende tekst (bijv. veel astronomische bladen) krijgen geen groep.

Scans van de folio’s koppelen

Eigen transcriptie laden

Zelfde formaat als de ingebouwde: <f1r.P1.1;H> woord.woord.woord-

Bronnen & dank

  • Transcriptie: Takeshi Takahashi’s transliteratie in de bewerking van Alexander Max Bauer (2024), Beinecke MS 408. A Transcription Based on a Revised Version of Takeshi Takahashi’s Transliteration, github.com/alephmembeth/voynich.
  • EVA-alfabet: René Zandbergen & Gabriel Landini. Interlineair archief en tekstverwerking: Jorge Stolfi.
  • Inspiratie voor zoeken, markeren en folio-navigatie: voynichese.com.
  • Claims: zie de pagina Claims & testbank voor bronnen per bewering.